سهم 9 میلیون تنی ایران از فرصت های ترانزیتی منطقه
به گزارش تنها پیامک، رئیس کریدورهای بین المللی وزارت راه و شهرسازی گفت: طبیعی است که تاجران راستاهایی با مولفه های هزینه، زمان، مسافت و ریسک کمتر و ایمنی بیشتر را انتخاب می نمایند از این رو پوشش بیمه های بین المللی در راستا ایران لازم است و باید به این سمت حرکت کنیم.
![سهم 9 میلیون تنی ایران از فرصت های ترانزیتی منطقه سهم 9 میلیون تنی ایران از فرصت های ترانزیتی منطقه](https://0nlysms.ir/upload/2022/05/16/3faaf79ce542-ef9bb853f97fb9-3a6f815a6953.jpg)
امین تبرطرف با بیان اینکه یکی از موضوعات مهم در سند همکاری ایران و چین، بحث همکاری های حوزه ابتکار کمربند و راه (BRI) است، گفت: باید توجه داشته باشیم که این همکاری ها فقط در بخش حمل و نقل بین کشورها نیست. هر همکاری با چینی ها در بخش شرق به غرب و به سمت اروپا در قالب کمربند و راه انجام می شود که تنها بخشی از آن مربوط به مباحث حمل و نقل است و این جهت همکاری های مالی و سیاسی بین کشورها را هم پوشش می دهد که غالب این همکاری ها مالی است.
وی ادامه داد: شاهد همکاری های مشترک بین ایران و پاکستان در کریدور مالی CPEC هستیم و این یک کریدور با شئون مالی است که یکی از شئون آن، بحث حمل و نقل است و شاهد آن هستیم که سرمایه گذاری های قابل توجهی هم در این بخش انجام می شود اما تمرکز تنها بر روی توسعه حمل و نقلی نیست و در قالب کریدور مالی چین- پاکستان سرمایه گذاری ها و همکاری های مشترک در حوزه تجارت انجام می شود و چارچوب همکاری های چین به سمت شرق هم از همین جنس است.
رئیس کریدورهای بین المللی وزارت راه و شهرسازی با اشاره به جهتهای غرب و شرق که از راه خشکی به هم اتصال دارند و چین، روسیه و اروپا را به هم متصل می سازند، گفت: 3 جهت در این حوزه وجود دارد. یک جهت شمالی است که به صورت مستقیم روسیه را به اروپا متصل می سازد. جهت دیگر به وسیله روسیه به چین است که به اروپا متصل می شود و در سال 2021 یک میلیون TEU با در این جهت جابه جا شده که برای ارتقای آن به 1.5 میلیون TEU برنامه ریزی شده است. جهت دیگر که جهت دریایی است اما از مهمترین جهتهای این حوزه محسوب می شود، ابریشم یخی نام دارد که نمی توان از اهمیت این کریدور در حوزه چین و روسیه چشم پوشی کرد.
تبرطرف اضافه نمود: جهت خشکی دیگر، کریدور چین به قزاقستان است که از قزاقستان به بندر آکتائو و به بندر باکو و از آنجا به راه آهن ترکیه و جهت اروپا متصل می شود که این کریدور میانی نام دارد که تنها عملکرد قزاقستان در سال گذشته در این جهت یک میلیون TEU بوده که نسبت به سال گذشته میلادی 8 درصد رشد داشته است.
وی اضافه نمود: شاخه جنوبی از جهت ایران عبور می نماید که این شاخه جنوبی می تواند شرق و غرب را به یکدیگر متصل کند.
مدیرکل تجاری سازی و رئیس کریدورهای وزارت راه و شهرسازی با بیان اینکه طبیعی است که جهتهای ترانزینی در مجاورت کشور وجود داشته باشد که ایران در آن حضور ندارد، اضافه نمود: یک بخشی از این موضوع به جبر جغرافیایی و بخش دیگر به محدودیت های ایران برمی شود. باید توجه داشته باشیم که برنامه های کلان در حوزه ترانزیت منسجم نبوده است و به جهتهای پراکنده اکتفا شده و هر سازمانی با نگاه بخشی به احیای جهتهای ترانزیتی می نگرد. این در حالی است که باید به بحث ترانزیت نگاه ملی داشته باشیم نگاه ملی است که ما را به یک شبکه ترانزیتی می رساند و از این طریق است که به همسایه ها و حوزه های تمدنی پیوند می خوریم.
تبرطرف با بیان اینکه در نگاه متعالی باید به این نکته توجه داشته باشیم که ایران باید به مبدأ فراوری ارزش تبدیل شود، گفت: باید نگاه ترانزیتی خود را تغییر دهیم و نباید همیشه ایران را واسط ارزش ببینیم. امروز چین درباره ترانزیت از خاک خود حرفی نمی زند چرا که اساساً در شرایطی که چین به مبدأ فراوری ارزش تبدیل شده، بحث ترانزیت از خاک چین بی معنی است.
وی تاکید نمود: در شرایطی که تجارت کشورها به هم گره می خورد، وابستگی بین کشورها یعنی ایران و حداقل کشورهای منطقه رخ می دهد و در این شرایط طبیعی است که ترانزیت هم شکل بگیرد چرا که ایران به دریای شمال و جنوب متصل است و تعدادی از کشورهای همسایه محصور در خشکی می توانند از این فرصت استفاده نمایند.
این مقام مسئول با تاکید بر بحث همگرایی در حوزه های مالی و سیاسی بین کشورها گفت: اگر نتوانیم با کشورهای منطقه و سایر کشورها در بحث همگرایی منسجم عمل کنیم، قطعا اختلال در یک حوزه باعث ایجاد اختلال در حوزه های دیگر هم می شود. به عبارت دیگر اگر با یکی از کشورهای منطقه همگرایی مالی داشته باشیم اما این همگرایی در بخش سیاسی شکل نگیرد، به طور قطع نمی توان حوزه های مالی و تجاری را با این کشور پیوند دهیم. باید توجه داشته باشیم که ترانزیت یکی از حلقه های همکاری با کشورها است و اگر سایر حلقه ها به درستی کار نمایند، ترانزیت به خودی خود حل می شود.
تبرطرف با اشاره به اندازه جابه جایی بار از کریدورهای همجوار ایران گفت: در سال 2021 در جهت قزاقستان- روسیه 2 میلیون TEUجابه جا شده یا اینکه چیزی حدود 50 میلیون تن کالا در جهت چین- اروپا حمل شده است و باید دید ایران چه سهمی در این اندازه جابه جایی ها داشته است.
وی تاکید نمود: طبق آمار رسمی، اندازه ترانزیت از جهت ایران در 9 ماهه سال جاری حدود 9 میلیون تن بوده است و باید دید چه ضعف ها و ایراداتی در جهت ایران وجود دارد که می توان با برطرف آنها به افزایش ترانزیت از جهت ایران یاری کرد.
مدیرکل تجاری سازی و رئیس کریدورهای وزارت راه و شهرسازیبا اشاره به عایدیهای حاصل از ترانزیت از جهت ایران گفت: به طور تقریبی عایدی به ازای هر تن ترانزیت جاده ای حدود 150 دلار و ریلی حدود 50 دلار است. البته تمام این اعداد تقریبی است و به صورت دقیق برآورد نشده است اما باید توجه داشته باشیم که عایدیزایی فقط یک جنبه ترانزیت است. جنبه مهمترین ترانزیت، وابستگی اقتصادهای منطقه به ایران است و با افزایش ترانزیت از جهت ایران، جغرافیای کشورمان امن می ماند و منافع کشورها به امنیت ایران گره می خورد.
تبرطرف با تاکید بر اینکه در حال حاضر پیوستگی های ریلی و جاده ای به سمت غرب در ایران وجود دارد، اضافه نمود: به طور قطع در جهتهای ترانزیتی ایران، هرجا که ریل قطع شده، جاده موجود است اما موضوع بسیار مهم این است که فرهنگ ترانزیت غرب به شرق به سمت کانتینری شدن در حال تغییر است و برای تغییر این فرهنگ، ما احتیاج به همکاری مشترک با اپراتورهای بین المللی کانتینری داریم و باید به شبکه لجستیکی کانتینری خشکی بپیوندیم اما در حالی که در ایران ضعف هایی در این زمینه وجود دارد، شاهد آن هستیم که ترافیک قزاقستان به سمت کانتینری شدن در حال حرکت است به طوری که ترافیک کانتینری این کشور در سال 2021 تا 45 درصد رشد پیدا نموده است.
وی گفت: صاحبان بار از کشورهای واقع در جهت ترانزیتی تضامین می خواهند تا ریسک حمل بار را کاهش دهند و ایران هم باید بستر کاهش ریسک را فراهم کنیم. طبیعی است که تاجران جهتهایی با مولفه های هزینه، زمان، مسافت و ریسک کمتر و ایمنی بیشتر را انتخاب می نمایند از این رو پوشش بیمه های بین المللی در جهت ایران لازم است و باید به این سمت حرکت کنیم.
منبع: اتاق بازرگانی ایران