آیا هواپیما می تواند دنده عقب برود؟!

به گزارش تنها پیامک، آیا هواپیما دنده عقب دارد؟

این سوال هم یکی از آن پرسش های عجیب و جالبی است که ممکن است برای افراد کنجکاو پیش بیاید! به نظرتان هواپیما دنده عقب دارد؟ وقتی هواپیما در آشیانه قرار گرفته است (پارک نموده!) و می خواهد به سمت باند حرکت کند چطور به سمت عقب حرکت می نماید؟ آیا هواپیما دنده عقب دارد و می تواند با استفاده از نیروی موتور (مثل اتومبیل) به سمت عقب حرکت کند؟ اگر بخواهیم جوابی کوتاه به این سوال بدهیم باید بگوییم بله! بیشتر هواپیماها دنده عقب دارند و می توانند هنگام حرکت روی باند فرودگاه و قبل از تیک آف دنده عقب بروند. اما به دلایلی بسیاری از هواپیماها این کار را انجام نمی دهند. با خبرنگاران همراه باشید تا در خصوص دنده عقب هواپیما بیشتر بدانیم.

آیا هواپیما می تواند دنده عقب برود؟!

دنده عقب هواپیما یا سیستم رانش معکوس

سیستم رانش معکوس یا معکوس نماینده نیروی موتور (Thrust Reversal System) در بسیاری از هواپیماهای مسافربری (و غیرمسافری) وجود دارد. رویه کلی این سیستم به این صورت است که با هدایت جریان هوای خروجی اگزوز به طرفین و جلو باعث عقب رفتن هواپیما در باند فرودگاه می گردد. در سیستم رانش معکوس، نیروی موتور هواپیما به طور موقت به سمت جلو منحرف می گردد؛ در نتیجه نیروی موتور به سمت جلو وارد می گردد و منجر به عقب رفتن هواپیما در باند فرودگاه می گردد. هنگامی که هواپیما در آشیانه فرودگاه قرار گرفته است و می خواهد برای پرواز آماده گردد با دنده عقب رفتن در جهت باند پرواز قرار می گیرد. اما یکی از مهمترین کاربردهای سیستم رانش معکوس هنگام فرود است: هنگامی که هواپیما در حال فرود در باند است با استفاده از این سیستم می تواند سرعت خود را کاهش دهد؛ سیستم رانش معکوس با انحراف نیروی موتور به سمت جلو، شتاب و سرعت هواپیما را می گیرند و در نتیجه باعث توقف آن می گردد. این فرآیند به ویژه در باندهای فرودگاه کوچک و کوتاه کاربرد مفیدی دارد.

چرا هواپیما از دنده عقب استفاده نمی نماید؟

همان طور که در بالا اشاره کردیم هر هواپیمایی که دارای سیستم ریورس باشد از لحاظ تئوری قادر به دنده عقب رفتن است، اما هواپیماهای مسافربری و تجاری به دلایل مختلف از دنده عقب استفاده نمی نمایند. دلایل ممنوعیت استفاده از دنده عقب هواپیما عبارتست از:

  • وقتی هواپیما دنده عقب می رود به علت فشار و نیروی زیاد موتور باعث بلند شدن شن و ماسه و اشیاء کوچک روی باند می گردد. به همین علت می تواند سلامتی و امنیت کارکنان پرواز یا افرادی که در آن حوالی قرار دارند را به خطر بیاندازد. هواپیماهای مسافربری در بیشتر موارد به وسیله وسایل نقلیه ای به نام پوش بک (Pushback tug) جابجا می شوند.
  • اگر هواپیما در روی زمین از سیستم رانش معکوس استفاده کند این احتمال وجود دارد که شن و ماسه روی باند به داخل موتور هواپیما کشیده گردد و باعث آسیب زدن به تجهیزات داخلی و موتور آن گردد.
  • خلبان ها در بیشتر مدل های هواپیما قادر به تماشا پشت هواپیما نیستند (هواپیما آینه بغل ندارد!)، بنابراین نداشتن دید کافی نیز یکی از دلایل ممنوعیت دنده عقب رفتن هواپیماست. اگر هواپیما بدون داشتن دید مناسب در باند دنده عقب برود ممکن است خطراتی ایجاد کند. به همین علت ضروری است خلبان با افرادی روی باند در تماس باشد.
  • درست است که بعضی هواپیماها دنده عقب دارند، اما استفاده از سیستم رانش معکوس سوخت زیادی مصرف می نماید. بنابراین از لحاظ مالی به صرفه تر است که هواپیماها به وسیله یدک کش های پوش-بک به سمت عقب هل داده شوند.
  • معکوس کردن نیروی موتور و دنده عقب هواپیما، سرو صدای بسیار بلندی ایجاد می نماید. البته به طور معمول روی باند فرودگاه سر و صدای زیادی وجود دارد، اما صدای معکوس کردن نیروی موتور بیش از حد بلند است و می تواند باعث آلودگی صوتی آزاردهنده ای گردد. از آنجا که باند فرودگاه به ترمینال ها و ساختمان های فرودگاه نزدیک است هواپیماها معمولا اجازه استفاده از دنده عقب را ندارند.

پوش بک چیست؟

خب، در بالا گفتیم که به دلایل مختلف خلبان ها از سیستم دنده عقب هواپیما استفاده نمی نمایند. برای حرکت هواپیما روی باند فرودگاه معمولا از وسیله ای به نام یدک کش استفاده می گردد. این یدکش کش ها با وارد کردن نیرو به هواپیما آن را به عقب هل می دهند و در واقع، همان کار دنده عقب هواپیما را انجام می دهند. استفاده از تراکتورها یا یدک کش های پوش-بک ((pushback tugs برای حرکت هواپیما و به عقب هل دادن آن روشی بسیار کارآمد و به صرفه است. این یدک کش ها هواپیما را از آشیانه به باند فرود حرکت می دهند و آن را از نزدیکی ترمینال و ساختمان های فرودگاه دور می نمایند.

در فرودگاه های شلوغ و پرازدحام از پوش بک برای جابجا کردن هواپیما و دور کردن آن از سایر هواپیماها و تجهیزات نیز استفاده می گردد. هنگامی که هواپیما به میزان کافی از سایر موانع دور شد، خلبان با راننده یدک کش تماس می گیرد و هماهنگی های لازم را برای انجام پوش-بک یا همان دنده عقب را انجام می دهد. از آنجا که هواپیما آینه بغل ندارد و خلبان دید کافی از پشت سر هواپیما ندارد، راننده یدک کش وظیفه هدایت و هدایت خلبان را بر عهده می گیرد.

قبلا لازم بود که بیشتر هواپیماها در طول پوش-بک یک نوع پین قفل نماینده (locking pin) را به طور موقت به چرخ هواپیما متصل نمایند. با این حال، امروزه این امر مثل سابق ضروری نیست و بعضی ایرلاین ها و بعضی هواپیماهای خاص ممکن است همچنان این کار را انجام دهند. در صورتی که از پین قفل نماینده استفاده گردد ضروری است قبل از تکمیل فرآیند پوش-بک و قرارگرفتن هواپیما در جهت باند از روی هواپیما برداشته گردد.

منبع: aviation.stackexchange.com

منبع: الی گشت
انتشار: 1 خرداد 1401 بروزرسانی: 1 خرداد 1401 گردآورنده: 0nlysms.ir شناسه مطلب: 2840

به "آیا هواپیما می تواند دنده عقب برود؟!" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "آیا هواپیما می تواند دنده عقب برود؟!"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید